Zostałeś potrącony na pasach, na chodniku, na poboczu lub na jezdni? A może twój bliski zmarł w wyniku takiego potrącenia? W tym artykule pokazujemy, jakie świadczenia odszkodowawcze mogą Ci przysługiwać w związku z takim wypadkiem i zalecamy odpowiednie kroki, które pozwolą Ci uzyskać odpowiednio wysoką kwotę odszkodowania.

Pieszy, czyli kto dokładnie?

Wydawać by się mogło, że pieszy to po prostu osoba, która porusza się pieszo, nie korzystając z żadnego środka transportu. Precyzyjnie przynależność do kategorii pieszego wyjaśnia jednak ustawa nr 98, poz. 602 z roku 1997, wedle której pieszy to osoba, która:

  • znajduje się poza pojazdem na jezdni i nie wykonuje żadnych działań w związku z odrębnymi przepisami;
  • ciągnie, prowadzi lub popycha rower;
  • ciągnie, prowadzi lub popycha motorower,
  • ciągnie, prowadzi lub popycha motocykl;
  • ciągnie, prowadzi lub popycha wózek (dziecięcy, podręczny, inwalidzki)
  • jedzie na wózku inwalidzkim;
  • jedzie rowerem pod opieką osoby dorosłej i ma mniej niż 10 lat.

Jak często i w jakich okolicznościach dochodzi do potrącenia pieszego?

Do potrącenia pieszego na pasach lub w innych okolicznościach w ruchu drogowym dochodzi stosunkowo często, bo w 2021 roku odnotowano aż 4 571 takich przypadków, co sprawia, że był to drugi najczęstszy rodzaj wypadku drogowego w tamtym okresie. Jeśli zaś idzie o sprawstwo takich wypadków, to zdecydowana większość, bo aż 3 325 z nich, była spowodowana przez kierujących pojazdami. Piesi spowodowali zatem tylko 1 132 wypadki. Liczba śmiertelnych potrąceń rozkłada się mniej więcej po równo, czyli 260 zgonów z winy osób kierujących i 240 zgonów z winy pieszych.

W zdarzeniach, w wyniku których jednym poszkodowanym był pieszy, przyczyną potrącenia było:

  • nieustąpienie pierwszeństwa osobie pieszej na pasach – 62,7%
  • inne nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu – 14,9%
  • nieprawidłowości przy cofaniu pojazdem – 7,1%
  • prędkość niedostosowana do warunków ruchu – 4,8%
  • nieprawidłowości przy omijaniu – 4,4%
  • nieprawidłowości przy wyprzedzaniu – 1,3%
  • inne przyczyny – 1,1%
  • nieprawidłowości przy wymijaniu – 0,8%
  • omijanie pojazdu w pobliżu przejścia dla pieszych – 0,8%
  • nieprawidłowości przy skręcaniu – 0,7%
  • przejechanie na czerwonym świetle – 0,6%.

Jeśli chodzi o miejsce, w którym doszło do potrącenia, to statystyka prezentuje się następująco:

  • potrącenie pieszego na pasach – 2 349 wypadków, w tym 153 ofiary śmiertelne;
  • potrącenie na skrzyżowaniu – 1 068 wypadków, w tym 73 ofiary śmiertelne;
  • potrącenie na chodniku – 261 wypadków, w tym 16 ofiar śmiertelnych;
  • potrącenie na poboczu – 31 wypadków, w tym 6 ofiar śmiertelnych;
  • potrącenie na przystanku komunikacji publicznej – 34 wypadki, w tym 2 ofiary śmiertelne.

Najliczniejszą grupę wiekową pieszych, którzy zostali potrąceni, stanowią osoby powyżej 60 roku życia. Aż 35,8% osób potrąconych należy właśnie do tej grupy wiekowej, a osoby potrącone ze skutkiem śmiertelnym spośród powyższych to aż 46,9% wszystkich zabitych w wyniku potrąceń. Przyczyn takiego stanu rzeczy należy upatrywać przede wszystkim w tym, że stan zdrowotny takich osób zazwyczaj nie jest tak dobry, jak u osób młodszych, dlatego szanse na poniesienie śmierci wskutek doznanych obrażeń również są w ich przypadku wyższe.

odszkodowanie za potrącenie pieszego

Jakie świadczenia przysługują potrąconemu pieszemu z OC sprawcy?

Zakład ubezpieczeniowy sprawcy wypadku jest przede wszystkim zobowiązany do wypłaty odszkodowania za potrącenie pieszego, które to odszkodowanie za potrącenie pieszego ma pokryć koszty:

  • leczenia i rehabilitacji;
  • zakupu leków;
  • zakupu sprzętu medycznego;
  • utraconych na skutek wypadku dochodów;
  • dojazdu do placówek medycznych.

Dodatkowo towarzystwo jest zobowiązane do wypłacenia odpowiedniego zadośćuczynienia za doznane krzywdy, którego wysokość będzie uzależniona od uszczerbku na zdrowiu osoby poszkodowanej.

Odszkodowanie za potrącenie pieszego

Odszkodowanie ma na celu rekompensatę strat, które zostały poniesione w wyniku wypadku, co oznacza, że każdy wydatek związany z jego następstwami powinien zostać opłacony przez sprawcę zdarzenia. Jeśli sprawca jest ubezpieczony, to wtedy jego ubezpieczyciel zajmuje się rekompensowaniem strat poniesionych przez poszkodowanego, ale zdarza się też, że sprawca nie ma ważnej polisy OC, co wiąże się z tym, że środki zostaną wypłacone przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Fundusz ten wymusza jednak na sprawcy spłacenie należności, co ostatecznie sprowadza sprawę do tego, że winowajca wypadku musi pokryć koszty poniesione przez poszkodowanego z własnej kieszeni.

Zadośćuczynienie za potrącenie pieszego

Zadośćuczynienie ma za zadanie zrekompensować osobie poszkodowanej doznaną szkodę niematerialną, niezależnie od tego, jaka ona jest – fizyczna czy psychiczna. Szkoda poniesiona na skutek takiego wypadku może być bardziej lub mniej dotkliwa dla osoby poszkodowanej, a jej wpływ – stały lub długotrwały – na dalsze życie może być bardzo zróżnicowany, co zależeć będzie od indywidualnej sytuacji danej osoby. Właśnie dlatego w sądownictwie zwraca się uwagę na wiele czynników, które mogą decydować o fakcie wypłacenia takiego odszkodowania i o jakiego wysokości, jeśli zostanie ono ostatecznie przyznane.

NNW a potrącenie

Świadczenia z OC sprawcy zdarzenia to nie wszystko, co może przysługiwać poszkodowanemu, bo ubezpieczenie NNW również zapewnia odpowiednie odszkodowanie w przypadku potrącenia. Wysokość takiego odszkodowania jest uzależniona od tego, jakiego konkretnie urazu doznała osoba poszkodowana w wyniku potrącenia, który to uraz ma przypisane konkretne widełki procentowe w OWU. Ogólne warunki ubezpieczenia są dodawane do każdego ubezpieczenia. Warto też zauważyć, że odszkodowanie za potrącenie pieszego i zadośćuczynienie z NNW mogą się należeć także takiemu pieszemu, który został uznany za sprawcę wypadku albo też kierującemu pojazdem wskutek doznania obrażeń fizycznych lub psychicznych.

Przykładowa sytuacja

Pani Alicja przechodziła przez jezdnię, korzystając z przejścia dla pieszych z sygnalizacją świetlną, a cała sytuacja miała miejsce na skrzyżowaniu dróg. Jeden z kierowców postanowił pojechać w prawo bez zatrzymywania się przed zieloną strzałką warunkowego skrętu. Taka decyzja kierowcy uniemożliwiła mu odpowiednie zareagowanie na obecność pieszego na pasach.

W związku z brakiem odpowiedniej reakcji doszło do uderzenia w Panią Alicję, która na skutek potrącenia upadła na jezdnię. W wyniku wypadku kobieta doznała rozległych obrażeń, które obejmowały złamany prawy obojczyk i złamaną lewą kość ramienną z niewielkim przemieszczeniem. Takie urazy były dla poszkodowanej bardzo uciążliwe, bo uniemożliwiały jej pracę przez wiele miesięcy, a także utrudniały codzienne funkcjonowanie, zmuszając ją do ponoszenia dużych kosztów w związku z wypadkiem w ruchu drogowym, którego była ofiarą.

Wedle prawa do pokrycia tych kosztów zobowiązany jest sprawca wypadku, ale problem polegał na tym, że był on ubezpieczony w tym samym towarzystwie ubezpieczeniowym, w którym Pani Alicja miała wykupione swoje ubezpieczenie NNW, dlatego przedstawiciel, który zajmował się tą sprawą, nie poinformował poszkodowanej o tym, że może ona ubiegać się również o odszkodowanie i zadośćuczynienie z polisy tegoż sprawcy.

Kobieta dowiedziała się o tym dopiero po skontaktowaniu się z jedną z kancelarii z naszego rankingu, dzięki czemu mogła mieć w końcu szansę na uzyskanie wszystkiego, co jej się należało. Tak też się stało, bo Pani Alicja postawiła na skorzystanie z usługi pełnomocnictwa, co pozwoliło ekspertowi z kancelarii na wywalczenie dla niej aż 28 598 zł tytułem zadośćuczynienia i zwrot wszystkich poniesionych kosztów, które zostały odpowiednio udokumentowane.

Jak uzyskać odszkodowanie za potrącenie?

Aby uzyskać wypłatę odszkodowania i zadośćuczynienia, należy rzetelnie przygotować się do negocjacji z ubezpieczycielem. Oczywiście istnieje możliwość pójścia na ugodę, co stanowi szybkie i proste rozwiązanie, ale w ten sposób możesz otrzymać tylko ułamek z tego, co tak naprawdę Ci się należy.

W związku z tym odzyskanie całej należnej Ci kwoty bez korzystania z pomocy będzie okupione stratą czasu i stresem, bo rzetelne przygotowania do negocjacji obejmować powinny również – a może przede wszystkim – merytoryczne przygotowanie się w kwestii wiedzy typowo prawniczej. Poza taką wiedzą kluczowe będą też odpowiednie dokumenty.

Jakie dokumenty mają znaczenie przy uzyskiwaniu?

  • Notatka z miejsca zdarzenia sporządzona przez policję;
  • potwierdzenie sprawstwa wypadku (chociaż w przypadku, gdy o odszkodowanie ubiega się pieszy, to kierowca pojazdu mechanicznego odpowiada na zasadzie ryzyka, czyli jego wina nie musi zostać udowodniona, o ile pieszy nie jest wyłącznym sprawcą zdarzenia);
  • zaświadczenie o zarobkach i o ich pogorszeniu na skutek wypadku;
  • wszelkie rachunki lub faktury, które będą świadectwem poniesionych w związku z wypadkiem kosztów;
  • wszelkie dokumenty z placówek medycznych na temat leczenia i rehabilitacji.

Kto może Ci pomóc uzyskać świadczenia za potrącenie?

Wypłatę odszkodowania w najwyższej możliwej formie otrzymasz tylko w przypadku skorzystania ze specjalistycznej pomocy. Taką pomoc można uzyskać na trzy sposoby.

Pierwszym sposobem jest skorzystanie z usługi pełnomocnictwa, którą oferują kancelarie odszkodowawcze. Polega to na bezpłatnej analizie danej sprawy i ewentualnym podpisaniu umowy, na mocy której ekspert z kancelarii będzie się zajmować sprawą w Twoim imieniu. Taka usługa jest płatna tylko w przypadku wygrania przez niego sprawy.

Drugi sposób to skorzystanie z instytucji Rzecznika Finansowego, który może wszcząć pozasądowe postępowanie polubowne, którego wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty w wysokości 50 zł. Do Rzecznika można też wnieść bezpłatny wniosek o interwencję. Niestety ten sposób nie musi zapewnić nam sukcesu, bo zadaniem rzecznika jest wypracowanie zadowalającego rozwiązania dla obu stron, a ubezpieczyciela zadowoli wypłacenie Ci jak najmniejszej kwoty.

Trzecia opcja jest w większości przypadków najdroższa, a na dodatek jest też częściowo płatna z góry. Polega ona na zatrudnieniu adwokata lub radcy prawnego z odpowiedniej kancelarii, który zajmie się Twoją sprawą. Szanse na powodzenie są zazwyczaj duże, bo takie osoby znają się na swojej pracy, ale niestety koszty z tym związane mogą niekiedy przerosnąć kwotę, która jest możliwa do uzyskania za dany wypadek.

Terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych

  • Przestępstwo: 20 lat od momentu zdarzenia
  • Wykroczenie: 3 lata od poznania sprawcy zdarzenia, ale nie dłużej niż 20 lat od momentu zdarzenia
  • Dla osoby nieletniej: nie krócej niż 2 lata od momentu osiągnięcia pełnoletności
  • Z polisy NNW: 3 lata dla wykroczenia i dla przestępstwa

Wysokość świadczeń, które można uzyskać

Wysokość odszkodowania za potrącenie pieszego jest ściśle uzależniona od kosztów poniesionych w związku z wypadkiem, natomiast wysokość zadośćuczynienia za potrącenie pieszego to bardziej skomplikowana sprawa, na którą składa się szereg czynników:

  • procentowy stopień stałego lub długotrwałego i ciężkiego uszczerbku na zdrowiu;
  • zmiany w sytuacji życiowej poszkodowanego po wypadku, które wynikają ze skutków tegoż wypadku;
  • archiwalne orzecznictwa sądowe w podobnych sprawach.

Jak zachować się po potrąceniu?

Odszkodowanie za potrącenie pieszego na pasach jest w pewnym stopniu zależne od tego, jak zachowają się uczestnicy danego zdarzenia. Z pewnością konieczne jest zawiadomienie policji, bo notatka policyjna sporządzona na miejscu zdarzenia jest jednym z najważniejszych dokumentów, gdy doszło do powstania szkody na osobie poprzez potrącenie pieszego na pasach lub w innym miejscu.

Jeśli w wyniku wypadku nastąpi potrącenie pieszego, to najważniejsze jest jednak zadbanie o swoje bezpieczeństwo i zawiadomienie służb medycznych, które zawiozą osoby poszkodowane do szpitala w celu wykonania niezbędnych badań.

Okoliczności, które mają wpływ na ocenę danego zdarzenia

Każde zdarzenie, w wyniku którego doszło do wywołania uszczerbku na zdrowiu, to zdarzenie mocno indywidualne, bo pod uwagę można wtedy brać mnogość czynników, których znaczenie może być bardzo różne w kontekście danego wypadku.

Na przestrzeni lat sądownictwo zgromadziło jednak wiele dokumentów, które mogą służyć za czynniki wspomagające dla osób uprawnionych do orzekania i wyrokowania w takich sytuacjach. Jeśli zaś chodzi o towarzystwa ubezpieczeniowe, to ich pracownicy również posiadają rozległą wiedzę na temat charakterystyki przypadków, w których poszkodowanym udało się odzyskać należne im środki przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczności zdarzenia o szczególnym dla sądów i ubezpieczycieli znaczeniu to:

  • trwałość poniesionego przez poszkodowanego uszczerbku na zdrowiu;
  • zachowanie kierowcy na drodze;
  • zastosowanie się do obowiązujących przepisów przez pieszego i kierowcę;
  • zachowanie sprawcy wypadku po potrąceniu;
  • ewentualne przyczynienie się strony poszkodowanej do sprawstwa.

Czy pieszy może być jedynym sprawcą zdarzenia?

Według statystyki policji 90% wypadków z udziałem pieszego było spowodowanych przez kierowcę pojazdu. Jednakże pozostałe 10% to zdarzenia z winy obu stron lub z winy pieszego. Czy możliwa jest zatem sytuacja, w której całą winę za wypadek ponosi pieszy? Wtargnięcie pieszego pod koła pojazdu lub też nieustąpienie pierwszeństwa innemu uczestnikowi ruchu drogowego umożliwiają właśnie taką sytuację. Kierowca pojazdu ma również możliwość wysunięcia roszczeń odszkodowawczych wobec pieszego, jeśli ten ponosi winą za wypadek, a kierowca doznał jakiejś szkody.

Odpowiedzialność uczestników zdarzenia

Odpowiedzialność za potrącenie zazwyczaj leży po stronie kierowcy, ale zdarzają się takie wypadki, w których to pieszy ponosi winę za zaistnienie zdarzenia lub takie, w których wina leży po obu stronach.

Odpowiedzialność kierowcy

Kierowca pojazdu mechanicznego, który powoduje nieumyślnie wypadek z udziałem pieszego, nadal podlega odpowiedzialności na zasadzie ryzyka wobec osoby poszkodowanej w tymże wypadku. Szczególnym obciążeniem dla kierowcy może być prowadzenie pojazdu bez posiadania odpowiednich uprawnień, ucieczka z miejsca zdarzenia lub też jazda pod wpływem alkoholu.

Jeśli kierowca poruszał się całkowicie prawidłowo, a pieszy nie był osobą poniżej 13 roku życia, to wtedy taki kierowca nie ponosi odpowiedzialności za dane zdarzenie.

Odpowiedzialność obu stron

Z odpowiedzialnością obu stron mamy do czynienia wtedy, kiedy jedna ze stron przyczyniła się w jakimś stopniu do spowodowania wypadku. Jako przykład może tutaj posłużyć przejście pieszego przez pasy na czerwonym świetle, podczas gdy kierowca jechał przepisowo. Od wypłaty odszkodowania zostanie wtedy odliczony pewien procent, który jest równowartością tego, w jakim stopniu poszkodowany przyczynił się do spowodowania danego wypadku.

Odpowiedzialność pieszego

Pieszy może być jedynym sprawcą powstania szkody, jeśli kierowca pojazdu poruszał się prawidłowo i już znajdował się na przejściu dla pieszych, a w tym samym momencie na to przejście wtargnie pieszy, którego nie było przy przejściu w momencie wjechania samochodu na tenże obszar jezdni.

W takiej sytuacji pieszy zostanie uznany jedynym winowajcą zdarzenia i zostanie również zobowiązany do pokrycia ewentualnych szkód wobec kierowcy samochodu, jeśli takowe zaistniały.

Może się też zdarzyć, że pieszy wtargnie na jezdnię poza przejściem dla pieszych, a kierowca pojazdu mechanicznego będzie się poruszać prawidłowo. W takiej sytuacji również za winnego zostanie uznany pieszy, który wtargnął pod koła pojazdu.

Zasada ryzyka w przypadku potrącenia pieszego

Potrącenie pieszego na pasach lub w innym miejscu przez kierowcę pojazdu mechanicznego związane jest z odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. Wynika to z tego, że pojazd mechaniczny realnie zagraża życiu i zdrowiu pieszego przy każdym zdarzeniu tego typu.

Oznacza to, że poszkodowany pieszy nie musi udowadniać winy kierowcy, który go potrącił. Oczywiście jest tak tylko wtedy, kiedy to kierowca spowoduje wypadek, bo zasada ryzyka nie ma zastosowania w przypadkach, w których to pieszy ponosi całą winę za spowodowanie wypadku. Ważne jest, aby pieszy zachował szczególną ostrożność podczas wkraczania na jezdnię. Również wtedy, kiedy robi to na pasach.

Co grozi za potrącenie pieszego? Odpowiedzialność karna sprawcy zdarzenia

Jeśli osoba kierująca pojazdem mechanicznym chociażby nieumyślnie spowoduje śmierć pieszego albo doprowadzi do wywołania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, to podlega odpowiedzialności za przestępstwo zgodnie z art. 177 Kodeksu karnego. Wymiar kary za potrącenie pieszego na pasach lub poza nimi z ciężkimi skutkami zależy w takim przypadku od okoliczności zdarzenia i jego skutków, ale na ogół jest to kara pozbawienia wolności i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Wedle Kodeksu karnego najbardziej obciążającymi czynnikami dla sprawcy zdarzenia będą: ucieczka z miejsca zdarzenia, gdy uszkodzenie ciała realnie zagraża życiu pieszego i kierowanie pojazdem bez uprawnień lub pod wpływem alkoholu/środków odurzających. Należy jednak pamiętać, że w przypadku nie spowodowania żadnego wypadku pod wpływem alkoholu, prawdopodobnie nastąpi warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec kierowcy. Jeżeli kierowca zbiegł z miejsca zdarzenia, to sądy często orzekają kary pozbawienia wolności powyżej górnej granicy. W przypadku potrącenia pieszego w czasie jazdy pod wpływem alkoholu sądy orzekają dodatkowo wypłatę świadczeń na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym, która to wypłata mieści się w granicach od 10 000 zł do 60 000 zł.

Śmiertelne potrącenie pieszego – komu należy się odszkodowanie?

Kierowca będący sprawcą wypadku, w wyniku którego doszło do śmierci pieszego, podlega karze pozbawienia wolności. Dla osób bliskich zmarłemu ważniejsze jest jednak to, czy istnieje szansa na zadośćuczynienie im doznanej straty, która obejmuje nie tylko straty materialne, jeśli ów pieszy był żywicielem rodziny, ale także cierpienia psychiczne, które najbliżsi ponieśli w związku z tragiczną śmiercią.

Świadczenia za śmierć pieszego w wyniku potrącenia należą się jego najbliższym, czyli:

  • mężowi lub żonie, konkubentowi lub konkubinie;
  • ojcu, matce, ojczymowi lub macosze;
  • dzieciom (biologicznym lub adoptowanym);
  • niepełnoletniemu rodzeństwu zmarłego (niezależnie od tego, czy jest ono biologiczne);
  • dziadkom i wnukom.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule świadczenia pośmiertne dla członków rodziny.

Potrącenie osoby poniżej 13 roku życia

Jeśli doszło do wypadku z udziałem pieszego poniżej 13 roku życia, to podstawą prawną dla takiego zdarzenia jest art. 426. k.c., wedle którego takie osoby nie mogą ponosić odpowiedzialności za wyrządzenie szkody. Ubezpieczyciel może zastosować przyczynienie, ale musi wypłacić odszkodowanie takiej osobie poszkodowanej.

Podsumowanie

  • Kierowca, który potrącił pieszego i wywołał średni lub większy uszczerbek na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności zgodnie z Kodeksem karnym.
  • Odszkodowanie za potrącenie zazwyczaj nie wymaga udowodnienia winy sprawcy ze względu na jego odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, ale pieszy powinien zachować szczególną ostrożność podczas przechodzenia przez jezdnię.
  • Jeśli skutkiem wypadku jest śmierć pieszego, to jego najbliżsi mogą otrzymać odpowiednie świadczenia z OC sprawcy zdarzenia i ewentualnie z odpowiedniego NNW.
  • Kierowcy mogą grozić zwiększone konsekwencje po potrąceniu pieszego, jeśli nie zachowa się prawidłowo, czyli np. ucieknie z miejsca wypadku.
  • Może się zdarzyć, że to pieszy będzie zobowiązany do naprawienia szkody wobec kierowcy pojazdu, np. gdy wskoczy pod prawidło poruszający się pojazd poza przejściem dla pieszych albo wkroczy na pasy, kiedy samochód już przez nie przejeżdża.
Łukasz Adamczyk

Łukasz Adamczyk

Ukończył studia prawnicze 2016 roku na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 2016-2019 odbył aplikację adwokacką przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Poznaniu. W 2020 roku zdał egzamin adwokacki oraz został wpisany na listę adwokatów jako członek Wielkopolskiej Izby Adwokackiej w Poznaniu. Sprawami odszkodowawczymi zajmuje się już od 2016 roku. W 2020 roku założył Kancelarię Adwokacką Adwokat Łukasz Adamczyk.